Skip navigation

Ngày xưa các cụ có câu, nét chữ nết người. Giờ bước sang thời đại của PC, chẳng đào đâu ra nét chữ nữa. Có chăng, chỉ còn font chữ mà thôi. Có khi tự hỏi, thế có font chữ nết người không? Nghĩ một lúc, hình như là cũng có. Blog chẳng hạn. Mỗi cái một font, một cỡ, một màu. Lựa chọn của mỗi người, thật ra rất thường mang tính cảm quan. Nhưng đôi khi cũng là cá tính. Sometimes, it does tell.

Hồi 98, bà già mua cho cái máy tính đầu tiên. Thời ấy hễ ai cài ABC lên máy là nó override tất cả system fonts của Windows. Nghĩ cũng buồn cười. Chỉ một bộ font chữ, nhưng nó thể hiện cái ấu trĩ của cả một dân tộc. Hai ngàn năm trước, Tần Thủy Hoàng thống nhất lục quốc, việc làm đầu tiên là thực hiện xa đồng quỹ, thư đồng văn. Nói nôm na là chuẩn hóa giao thông và chữ viết. Hai ngàn năm sau, các anh Việt Nam, vừa mới tiếp xúc với IT chưa được bao lâu, đã hăm hở làm điều ngược lại. Mỗi người tạo ra một bộ mã riêng, chẳng ai chịu ai. ABC, VNI, BK HCM, VPS, thôi thì đủ thứ. Và cái bộ mã được coi là quy chuẩn quốc gia –ABC, lại là cái kém tương thích nhất với Windows. Đù má, hồi ấy cứ copy văn bản từ IE ra Word là kiểu gì cũng mất chữ ư. Rồi không thể viết được chữ hoa có dấu. Ấn Độ thành ấn Độ. Châu Á thành Châu á. Muốn có dấu phải chuyển thành .VnTimeH. Nhắc đến bây giờ vẫn còn giận sôi cả máu. Tận 2006 mà còn có lần đụng phải một văn bản của thành ủy Đà Nẵng dùng một thứ mã không ai đoán nổi. Lấy Unikey convert tán loạn, mới biết nó là Vietware X. Cái ấu trĩ của một thời, di họa đến mười năm.

Quay lại chuyện cũ. Hồi ấy đương nhiên là dùng .VnTime. Mới tập tọe, ếch ngồi đáy giếng có biết gì đâu. Quãng 2001, bắt đầu vào mạng. Chuyển sang dùng font sans serif đầu tiên –Tahoma. Đùa chứ nhiều khi buồn cười, hồ sơ của bà con ai cũng ghi thông thạo vi tính văn phòng, thế mà hỏi serif và sans serif khác nhau thế nào, cá là tám trên mười lắc đầu không biết. Có lẽ chỉ dân đồ họa mới rành mấy thứ này. Serif gọi nôm na là font có chân. Như Times hay Courier chẳng hạn. Sans serif là không chân. Như Arial, Verdana các thứ. Trong in ấn, serif được chuộng hơn, vì người ta cho rằng phần chân của ký tự tạo thành một đường thẳng vô hình, giúp mắt định hướng tốt hơn khi đọc. Nhưng trên máy tính thì sans serif lại chiếm ưu thế. Ở cái thời mà độ phân giải màn hình chưa cao, sans serif, có đường nét vuông vắn, sẽ hiển thị rõ ràng hơn, nhất là ở cỡ chữ nhỏ. Menu của Windows từ thời 95 cho đến Vista đều dùng sans serif. Các website lớn như MSN, Yahoo, CNN cũng vậy.

Cho nên vừa lên mạng là phải lòng ngay Tahoma. So với Arial, Tahoma vuông vắn hơn, cứng cáp hơn. Mỗi lần trả bài trên lớp chỉ nhìn thoáng qua là thấy bài mình, vì duy nhất mình dùng cái thứ font kỳ quái ấy. Ra trường, bắt đầu chuyển sang Verdana. Hai font này về cơ bản khá giống nhau, nhưng Verdana rộng ngang hơn, nhìn vào cảm giác rất đằm, vững chãi và điềm đạm. Cũng là lúc kết thúc cái thời cuồng dại tuổi hai mươi. Làm việc ở văn phòng thì buộc phải dùng Times New Roman theo quy định, nhưng cứ nhìn là lại ghét, chẳng hiểu vì sao. Có lẽ vì nó gắn liền với cái công thức, khuôn mẫu và nhàm chán của cơ quan nhà nước.

Dịch sách được một thời gian, bỗng nhiên quen với Times New Roman, bắt đầu thấy trân trọng cái standard và popularity của nó. Cũng như jazz. Những bài đã gọi là standard thì muôn đời không cũ, và luôn có nhiều người cover lại. Tea for two. Take the A train. Summertime. Chẳng phải ngẫu nhiên mà anh Microsoft lại lấy nó làm default font cho Word. Chat vẫn dùng Verdana, easy to read, nhưng viết thì chuyển về Times. Mãi cho đến gần đây. Một hôm tình cờ thấy thằng Minh dùng một cái font rất lạ. Thoạt nhìn khá giống Times, nhưng có phần gân guốc hơn, cổ kính hơn. Có những cảm giác chẳng thể diễn tả được thành lời. Chẳng hạn như khi Trương Trào viết: “thơ và văn được như cái khí mùa thu thì là hay, từ và khúc mà được như cái khí mùa xuân thì là hay.” Câu này ai đọc thi từ nhiều thì tự nhiên sẽ hiểu, chứ bảo giải thì không giải được. Cái font kia, vừa nhìn đã thích. Chỉ thế thôi. Chẳng biết vì sao. Thế là dùng. Một hôm hứng lên tìm đọc lung tung, mới biết hóa ra nó được thiết kế từ năm 50, lấy tên một nhà thư pháp nổi tiếng của Ý thời Phục hưng. Thở dài. Nostalgia, nostalgia, hình như là một thứ virus đã ăn vào trong máu.

About these ads

7 Comments

  1. dạo này nghe nhạc dữ hen!!!

  2. “…; cứ nhìn là lại ghét, chẳng hiểu vì sao. Có lẽ vì nó gắn liền với cái công thức, khuôn mẫu và nhàm chán của cơ quan nhà nước…;”

    Nói thế oan cho Times New Roman quá.
    Chuẩn nhà nước là ABC cơ mà, sau này chơi Unicode thì thấy toàn là Arial. Không phải vì dân nhà nước thích Arial mà vì Microft mặc định mở Word ra là Arial và đa phần người nhà nước nếu dốt loại 1 thì không biết chuyển font thành dạng chữ như ý mình và dốt loại 2 thì biết chuyển font nhưng không dám chuyển vì thấy khác người hoặc chuyển thì cũng không đủ trình độ nhìn ra font nào đẹp/ thể hiện cá tính.

  3. He he cái thời mà mình nói thì Unicode đã thành chuẩn chính thức rồi. Và default font của Word thì luôn là Times New Roman bạn ạ. Trừ có Word 2007 gần đây là đổi sang dùng Calibri thôi.

    • chị tần bông :)
    • Posted September 2, 2008 at 12:59 pm
    • Permalink
    • Reply

    Chẹp, sau này chắc ảnh sẽ kiếm chỗ ngồi đoán số qua font chữ cho người qua kẻ lại (Thế Tahoma, size 11, deep red có liên quan gì đến duyên số hem thầy?)

    Lại nữa, gần như trăm phần trăm văn bản từ Sài Gòn ra đều để định dạng VNI-WIN (mắc công mình chuyển lại Unicode mấy xài được) có thể hiện đặc trưng gì về chính trị, kinh tế, xã hội hem thầy?

  4. em thích bài này lắm (như những bài khác).
    Verdana là font mặc định của em, làm gì cũng từ nó trước. blog, design, viết luận, phải là verdana, nhìn em mới thấy dễ chịu.
    Điều mà khiến em chán nhất, không gì chán hơn là nhìn vào những fonts chữ mình ghét. Chả hiểu, nhưng kể từ khi gõ nhiều hơn viết, đã chọn đúng hoặc verdana, hoặc arial.
    mấy entry như vầy, từ những cái bé bé nhưng luận ra thì thấy nói lên nhiều điều, đọc dễ hiểu và thú vị lắm, như bài wordpad chẳng hạn.
    Cứ thò vô cmt là khen, biết rõ anh nghe có lẽ nhàm rồi, nhưng không làm lại cái việc đó thiệt chịu không nổi. Chỉ qua văn phong, chỉ qua vài bài viết mà cò thể khiến người ta ngưỡng mộ cả con người, đâu phải ai cũng làm được vậy.
    Thanks.

  5. @chị tần bông: bạn nhắc thì mới nhớ, thời 99-2002 (có thể tận bây giờ), văn bản từ miền Bắc vào là máy tính trong SG đek đọc được, display toàn ký tự lạ, chuyển cực bỏ mẹ. Vì thời ấy hình như ngoài bắc toàn dùng ABC với kiểu gõ TELEX, còn trong SG toàn chơi VNI hay VPS kiểu gõ VNI. Thời trước Unicode, phải convert thủ công bằng cách cóp mấy cái font ABC (ví dụ .VnTime) về máy nhờ mấy cái đĩa software compilation bán ngoài tiệm vi tính. Đã thế chuyển xong còn chữ được chữ mất như trong bài viết, còn chữ â, chữ Æ cái dấu còn dính vào trong chữ, rất khó đọc. Sếp hỏi văn bản gì chữ xấu thế này, đek biết giải thích với ổng thế nào. Đúng là đù má. Giờ có Unicode thì ngon quá rồi, kiểu nào cũng đổi được. Ặc!

    VPS với VNI hình như ra trước, từ thời 92-95 đã sử dụng VIET RES gõ VNI và soft của Hội chuyên gia VN gõ VPS, sau này ABC với TCVN3 phá nát bét.

  6. Palatino Linotype, hì


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 37 other followers

%d bloggers like this: