Vãn lai thiên dục tuyết

Kim Dung. Cổ Long. Ngọa Long Sinh. Lương Vũ Sinh. Ôn Thụy An. Huỳnh Dị…

Đã từ lâu, xuất hiện một định kiến rằng sáng tác tiểu thuyết võ hiệp, cũng như nhiều công việc khác, là “chuyện riêng của cánh đàn ông.” Rằng chỉ nam nhi mới đủ tư cách “hành hiệp, luận kiếm,” chỉ nam nhi mới đủ tư cách viết về Giang Hồ.

Quan niệm ấy, tưởng chừng đã nghiễm nhiên trở thành chân lý.

Cho đến một ngày, chân lý ấy hoàn toàn sụp đổ dưới ngòi bút của một cô gái.

Cô gái ấy tên là Thương Nguyệt.

Lần đầu tiên, người đọc được thưởng thức một văn phong đẹp đẽ đến thế, quyết liệt đến thế, và cũng nhu mì như thế. Nữ tính trong cô, không những không hủy hoại nét hào hùng quen thuộc từng làm mê đắm bao thế hệ độc giả của truyện kiếm hiệp, mà còn mang đến cho nó hơi thở nồng nàn mà tươi mới của một nàng thiếu nữ tuổi đôi mươi.

Thất dạ tuyết ra đời năm 2007, tám năm sau ngày Thương Nguyệt đặt bút viết tác phẩm đầu tay, Thính Tuyết lâu. Tám năm qua, ngòi bút của cô đã điềm đạm đi nhiều, đằm thắm đi nhiều, nhưng nét ưu nhã và thanh lệ vô song thì vẫn còn nguyên vẹn đó.

Giang hồ trong Thất dạ tuyết vẫn là giang hồ tự ngàn xưa, đầy gió tanh mưa máu. Bối cảnh của Thất dạ tuyết vẫn là bối cảnh của kiếm hiệp truyền thống, một trường tranh đấu khốc liệt giữa võ lâm Trung Nguyên và Ma giáo Tây Vực, tiếp nối Đại mạc hoang nhan và Đế đô phú. Nhân vật của Thất dạ tuyết vẫn phảng phất giấc mơ thuở ban đầu của một người-con-gái-viết-kiếm-hiệp: yêu vẫn nồng nàn, hận vẫn sâu cay, và hành xử vẫn quyết tuyệt đến không ngờ. Nhưng bầu không khí lạnh lùng và ảm đạm từng vây phủ Thính Tuyết lâu thì không còn nữa. Đã thấp thoáng những tiếng cười trong trẻo, những giờ phút vô ưu, dù chỉ là vài cơn say ngắn ngủi ngát hương Tiếu hồng trần.

Thương Nguyệt đã phải mất tám năm để nhân vật của mình có thể cười như thế và say như thế, để thổi vào trong họ hơi thở của con người, để cân bằng trong họ sức mạnh của những vị thần và khuyết điểm của những phàm nhân. Đó là Tiết Tử Dạ y thuật siêu quần nhưng lại rất dễ mềm lòng trước những gã trai tuấn tú, là Hoắc Triển Bạch kiếm pháp phi phàm nhưng lại quá đỗi huênh hoang…

Nàng cốc chủ của Dược Sư cốc và gã kiếm khách của Đỉnh Kiếm các mang trong mình thứ dũng khí kế thừa từ hai nhân vật truyền kỳ của Thính Tuyết lâu. Nàng dùng đôi tay đoạt quyền tạo hóa hòng cưỡng lại số mệnh, gã dùng Mặc Hồn kiếm để nghịch lại thiên ý, cả hai đều một lòng muốn cứu lấy sinh mệnh người mình yêu thương. Họ có thể thắng. Họ có thể thua. Họ có thể phải trả những cái giá rất đắt. Nhưng họ vĩnh viễn không đầu hàng.

Trong cuộc chiến đương đầu với vận mệnh, Hoắc Triển Bạch và Tiết Tử Dạ, cũng như chủ nhân của Huyết Vi Tịch Ảnh năm nào, chưa một lần buông bỏ. Nhưng trong cuộc chiến nội tâm, khi phải đối diện với bản thân, họ đã vượt ra khỏi cái bóng của Tiêu Ức Tình và Thư Tĩnh Dung, để tìm thấy cho mình một thứ dũng khí khác – dũng khí để thỏa hiệp, để từ bỏ. Suốt thời gian ở Dược Sư cốc, Tiết Tử Dạ đã vận dụng hết sở học để chữa lành cho Hoắc Triển Bạch những vết kiếm thương. Nhưng chỉ bằng một đêm say túy lúy dưới gốc mai già giữa trời khuya tuyết đổ, cả hai đã chữa lành cho nhau những vết thương quá khứ. Ấy là lúc cả hai chơi trò đoán quyền để nhìn thẳng vào dĩ vãng, lấy tuyết để gột rửa ký ức, và dùng rượu để phá bỏ chấp niệm đã bao năm đè nặng trái tim mình. Mười hai năm về trước, Tiếu hồng trần từng là liều thuốc giúp Tiết Tử Dạ ngự hàn. Đêm nay, nó trở thành liều thuốc xua đuổi hàn khí trong lòng họ; và khi cùng nhau cạn vò rượu ấy, họ đã tiếp sức cho nhau vượt lên quá khứ bằng cách uống cạn một giấc mơ – giấc mơ tiếu ngạo hồng trần.

Apprivoiser #2

A strange morning. Thật ra, hôm nay có gì như là rơi rớt của hôm qua. Hôm qua ăn cưới con bạn, phải làm những chuyện một năm rưỡi nay đã thành xa lạ. Mặc sơ mi, khoác vest, đi giày đen, đeo thắt lưng. Mặc quần áo xong rồi sờ đến đôi giày mới biết bụi phủ mù trời, lại lụi cụi ngồi đánh xi. Đánh xi xong rồi mới biết cái thắt lưng duy nhất còn lại ở nhà sau bốn trăm năm chục ngày bị bỏ quên đã nứt thành từng mảnh. Cuống lên hỏi mượn anh. Đi gặp đám bạn cấp ba, nói những chuyện xảy ra ngót mười năm về trước. Xong rồi thôi.

Sáng nay dậy sớm. Cũng là một chuyện từ lâu chẳng phải làm. Ở Melb sớm nhất cũng là 8 giờ, khi và chỉ khi 9 giờ có lớp. Từ ngày về nhà, sớm cũng phải 10, muộn thì 12. Tóm lại là sung sướng.

Sáng nay dậy sớm. Sáu giờ ba mươi. Lui cui mặc đồ dắt xe ra khỏi nhà, ve ve chạy lên đường Bưởi. Những cảm giác xưa cũ. Qua ngã ba Hoàng Hoa Thám, liếc nhìn một ngôi nhà tuy suốt chín năm chỉ bước vào có một lần duy nhất, nhưng cái mặt tiền thì quen thuộc đến vô cùng. No one lives there now. Nhớ một bữa bún chả cuối trưa giờ đây có lẽ chỉ mình ta là vẫn nhớ. Kim tiêu tửu tỉnh tri hà xứ, vô xứ tương tầm nhất phiến tâm.

Rẽ qua nhà cô giáo cũ. Mười một. Hai mươi bảy. Mười sáu năm. Mới tám giờ sáng. Biết cô chưa về, buồn tình ngồi ghé xuống hàng xôi dưới chân cầu thang, gọi một gói nhỏ, ăn và nghĩ vẩn vơ. Tự nhiên nhớ lại một thời đã xa. Mấy khu tập thể năm tầng vuông chằn chặn này, nói không ngoa, có thể coi là Hà Nội của một thời. Sau thời của các phố Hàng và trước thời của các chung cư. Sáng sớm, mỗi chân cầu thang ấy lại là địa bàn hoạt động của dăm gánh hàng rong, và trong số đó rất thường có một chị hàng xôi. Lạc, đỗ, xéo, ngô. Thôi thì đủ loại quà sáng cho những cô cậu học trò đương hối hả. Script of the day: Gói xôi dúi vội vào cặp sách. Sự hiện diện của chị hàng xôi, tự nhiên thành ra một điều quen thuộc. Khi người mẹ xuống đến chân cầu thang, trong tiềm thức của bà, chị đương nhiên phải ngồi ở đó, nở nụ cười hiền hậu với bác khách quen. Đối với mấy gã trai mới lớn, bất ngờ có thể là một thứ kích thích đầy dụ hoặc. Nhưng các bà mẹ thì chỉ mê mẩn sự bình an. Ngộ nhỡ sáng nay chị hàng xôi ốm? Mà thằng bé trước giờ chỉ thích ăn xôi lạc? Các bà mẹ sẽ ngay lập tức phác thảo ra một cái crisis management project và thực thi nó trong nháy mắt. Bánh giò? Bánh chưng rán? Bánh mì trứng? Whatever… Nhưng tốt nhất là đừng nên xảy ra crisis.

Trong đời, có vô số sự đợi chờ như thế. Và điều quan trọng nhất, đối với con người, là mọi thứ diễn ra đúng như mình mong đợi. Một người đi đường chờ đợi một người đi đường khác bật xinhan khi rẽ trái. People long for a feeling of safety. And reliability. Ấy là cái tinh thể cốt thiết của mọi mối liên lạc. Các bà mẹ chờ đợi chị hàng xôi, cũng như ta chờ đợi bạn bè, cũng như chú chồn năm xưa đợi chờ Hoàng tử bé. Đó là câu chuyện của những nghi thức mơ mộng, những điển lễ phôi pha, và những ngày ngày tháng tháng năm năm tuần tuần thiện dưỡng…

Những bà mẹ thấy bình yên, khi chị hàng xôi ngồi đó.

Chú chồn thấy bình yên, khi Hoàng tử bé xuất hiện lúc bốn giờ chiều.

Và ta thấy bình yên, khi nghĩ về một người nào đó. Just like Kent.

In the evening
When the kettle’s on for tea
An old familiar feeling’s settles over me
And it’s your face I see
And I believe that you are there.

Và từ đó, ta sẽ yêu dấu tiếng gió thổi thánh thót trong lúa mì hiu hiu…

Teh cutest bird evar!

He he teen Việt thì chẳng biết, nhưng teen Tây thì nó sẽ nói thế. Cutest bird evar!

Hôm nọ đọc blog chị Đoàn Minh Phượng, có nhắc tới một cô bạn rất sợ động vật, đêm nằm thấy con mèo mon men lại nằm cạnh mà giật mình, vì không biết nó nghĩ gì. Đọc xong bật cười, chịu không hiểu nổi vì sao. Trừ những ai bị dị ứng thì ra một nhẽ, tôi thật sự không tiêu hóa được cái sự thật là có những người không thích, thậm chí là ghét chó mèo chim chóc. Tôi tuy chưa phụng hiến được đến như Bùi Giáng, ‘trần gian ơi, cánh bướm cánh chuồn chuồn, con kiến bé cùng hoa hoang cỏ dại, con vi trùng sâu bọ cũng yêu luôn,’ nhưng nếu gọi là yêu động vật lắm lắm thì cũng không ngoa.

Dạo gần đây tôi đâm ra phải lòng một loài chim. Loài này ở Việt Nam không có. Tôi biết nó từ hồi mới sang đây, khi tình cờ mua được cuốn The Pickwick Papers vỏn vẹn 6.99$. Chẳng mấy nỗi mà quen hơi bén tiếng. Sớm đào tối mận lân la, trước là trăng gió, sau ra đá vàng. Nói của đáng tội, tôi cũng chẳng phải chỉ có riêng mình nó. Picador. Vintage. Viking. Faber & Faber, thôi thì đủ cả. Nhưng không gì sánh nổi cái duyên ngầm của nó. Minimalist, that’s what they say. And it’s true in every way. Với những cậu học trò túi tiền chẳng lấy gì làm rủng rỉnh thì nó lại càng là một người tình lý tưởng. Không kiêu sa, không đòi hỏi. Giản dị mà thiết tha. Chân thành mà gần gũi. Cha đẻ của nó là Sir Allen Lane. Nó ra đời từ cái mong muốn đơn sơ nhất của một người đàn ông ba mươi ba tuổi đứng chờ tàu trên sân ga Exeter một ngày mùa xuân 1935. He just wanted a decent book to read.

Thưở ấy ở Anh, muốn đọc một cuốn sách tử tế, người ta hoặc là phải rất giàu (một cuốn tiểu thuyết bìa cứng giá bảy đến tám shilling), hoặc là phải có thẻ thư viện. Lane, lúc bấy giờ đã là giám đốc một nhà xuất bản, ấp ủ một giấc mơ: cho ra đời những cuốn sách hay, giá rẻ, ai cũng có thể mua được ở bất cứ đâu, từ nhà ga cho đến quầy thuốc lá. Và ông muốn một cái logo vừa trang nghiêm lại vừa nghịch ngợm.

Và như thế, nó đã ra đời, khởi đầu cho cuộc cách mạng của paperback.

Lane mất năm 1970, nhưng đứa con của ông thì sống mãi đến tận bây giờ. Thuở ban đầu, sách của ông có giá sáu xu. Nghĩa là bằng một bao thuốc lá. Bảy thập kỷ sau, đứa con tinh thần của Allen Lane vẫn tiếp tục duy trì giấc mơ của người khai sinh ra nó. Một bao Marlboro ở Melb giá 10$. Một cuốn Popular Penguin (bìa màu cam cho general fiction, nghĩa là thiết kế giống hệt những ấn bản đầu tiên của bảy mươi ba năm về trước) giá 9.95$. Popular Penguins at a Perfect Price.

Viết tặng Pearl, nhân một chiều tán nhảm.