Skip navigation

“Tôi sẽ kể cậu nghe về Pompeii”, Trăng nói. “Khi ấy, tôi đang ở vùng ngoại ô thành phố, trên con đường Lăng Mộ, như người ta vẫn gọi, nơi sừng sững những đài tưởng niệm. Chính tại nơi đây, xưa kia bao chàng công tử, chủ nhân những tòa thánh thất rải kín hoa hồng, từng khiêu vũ với chị em nàng Kiều xinh đẹp. Giờ đây, sự tịch mịch của chết chóc đã ngự trị tất cả. Những người lính Đức đầu quân cho xứ Naples canh gác nơi này, đánh bài và chơi xúc xắc. Một nhóm du khách từ bên kia dãy núi vừa tới thị trấn, có một anh lính gác đi cùng. Bọn họ muốn tận mắt nhìn tòa thành đã mọc lên từ nấm mồ hoang phế, lung linh dưới ánh sáng của tôi. Tôi trỏ cho họ vệt bánh xe trên những con đường lát dung nham thành từng phiến lớn; tôi trỏ cho họ những cái tên trên từng cánh cửa, những dấu tích vẫn còn lại đó: trong khoảnh sân nhỏ là những chiếc bồn của đài phun nước, được trang hoàng bằng vỏ sò, nhưng đã chẳng còn vòi nước phun lên, chẳng còn tiếng ca vang vọng từ những căn phòng trang hoàng lộng lẫy, ngoài cửa có những chú chó bằng đồng canh giữ.

“Đó là Thành phố Chết; chỉ còn lại ngọn Vesuvius rền vang bản trường ca bất tận; mỗi đoạn trong bài ca ấy vẫn được con người gọi là sự phun trào. Chúng tôi tìm đến đền thờ Venus, ngôi đền cẩm thạch trắng như tuyết, với những bậc tam cấp thoai thoải dẫn lên điện thờ cao chót vót và những rặng liễu khóc buồn vươn lên xanh mướt giữa những hàng cột đá.

Không gian trong trẻo u buồn, ngọn Vesuvius đen ngòm làm nền cho cảnh vật. Lửa phun lên liên hồi từ miệng núi, tạo thành hình một cây thông. Trên đỉnh núi, giữa cái tĩnh lặng của đêm là những quầng mây khói, nhìn tựa như một vầng vương miện lung linh màu đỏ máu đặt trên đầu cây thông nọ. Trong đoàn lữ khách có một nữ ca sĩ nổi danh. Tôi từng chứng kiến sự ngưỡng mộ mà các thành phố hoa lệ nhất châu Âu đã dành cho nàng. Khi bước vào sân khấu bi kịch ấy, họ ngồi xuống những bậc cấp, lấp đầy một góc nhỏ của nhà hát, như nhiều thế kỷ trước đã từng như thế. Sân khấu vẫn đó, không hề thay đổi: hai bên là cánh gà có tường che, đằng sau là hai lớp mái vòm mà khi nhìn xuyên qua đó khán giả sẽ được mục kích một cảnh tượng đã từng hiển hiện những ngày xưa: phông nền sân khấu do chính thiên nhiên tạo tác: những dãy núi nằm dài giữa Sorrento và Amalfi.

Người nữ ca sĩ hân hoan bước lên thềm sân khấu cổ xưa và cất tiếng ca. Không gian nơi đây giúp nàng thăng hoa; nàng làm tôi liên tưởng tới một con ngựa nòi Ả rập đang tung vó, cánh mũi phập phồng và bờm bay trong gió –bài hát của nàng là như thế, nhẹ nhàng nhưng mạnh mẽ. Trong giây phút ấy, tôi như hình dung ra tiếng khóc của người mẹ dưới chân cây thập giá trên đồi Golgotha, nghe sao đau đớn vô cùng. Và như thể cả ngàn năm trước, tiếng vỗ tay tán thưởng rền vang trong nhà hát. “Hoan hô, nghệ sĩ thiên tài!”, mọi người reo lên như thế.

Và chỉ năm phút sau, khán phòng trống rỗng, đoàn lữ khách đã tan biến đi, và không còn dù chỉ một thanh âm. Không còn gì cả. Nhưng những di tích đổ nát thì vẫn đó, và sẽ còn bất biến trong nhiều thế kỷ sắp đi qua, tới khi không còn ai nhớ tới tràng vỗ tay ngắn ngủi và khoảnh khắc vinh quang của nàng ca sĩ, tới khi tất cả đã đi vào quên lãng; và tới khi ngay với bản thân tôi giây phút này cũng chỉ còn là một giấc mơ của miền dĩ vãng.
___________________


(*) Pompeii: một thành phố thời La Mã, nằm gần Naples ngày nay. Thành phố bị chôn vùi sau vụ phun trào của núi lửa Vesuvius năm 79 trước CN, mãi tới năm 1748 mới được khai quật lại.

(*) Chị em nàng Kiều: The Lais Sisters (Lais of Corinth và Lais of Hyccara), hai kỹ nữ nổi tiếng thời Hy Lạp cổ đại.

(*) Đồi Golgotha: Một quả đồi gần thành phố Jerusalem, nơi Jesus bị đóng đinh câu rút.

(*) Sorrento và Amalfi: Hai thành phố nằm gần Pompeii.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: